DOSYANIN ÖZÜ
Önce bilinmesi gerekenler
- Poliçe, genel şartlar ve özel şartlar birlikte okunur.
- Trafik, kasko, sağlık, hayat ve mal sigortalarında görevli merci aynı değildir.
- Sigortacıya başvuru, tahkim ve dava sırası branşa göre değişebilir.
- Ödeme yapılmış olması, her zarar kaleminin karşılandığı anlamına gelmez.
- Süre hesabı için riziko, ihbar, ret, ödeme ve tebliğ tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir.
Sigorta hukuku hangi uyuşmazlıkları kapsar?
Sigorta hukuku; sigorta ettiren, sigortalı, lehtar, zarar gören üçüncü kişi, sigortacı ve bazı dosyalarda Güvence Hesabı veya Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu arasındaki ilişkileri kapsar. Uyuşmazlık, sözleşmenin kurulmasından prim borcuna; teminat dışılık iddiasından tazminatın miktarına kadar uzanabilir.
Trafik ve kasko dosyaları görünür olsa da sağlık, hayat, konut, işyeri, yangın, sorumluluk, nakliyat ve mesleki sorumluluk sigortaları da ayrı teknik ve hukuki sorular doğurur. Aynı olay birden fazla poliçeyi devreye sokabilir.
- Teminat kapsamı ve istisna yorumu
- Eksik veya gecikmiş tazminat
- Beyan yükümlülüğü ve riziko ağırlaşması
- Halefiyet ve rücu
- Sigorta tahkimi, ticaret mahkemesi ve tüketici uyuşmazlıkları
Bir sigorta dosyasında önce ne incelenir?
İlk inceleme yalnızca hasar tutarına bakılarak yapılamaz. Sigorta ilişkisine kimin hangi sıfatla taraf olduğu, poliçenin olay tarihinde yürürlükte bulunup bulunmadığı, teminat limiti, muafiyet, istisna ve ek klozlar belirlenir.
Sonra riziko ile zarar arasındaki bağ, ihbarın zamanı, sigortacının istediği belgeler, eksper raporunun veri temeli, yapılan ödemenin hangi kalemleri kapattığı ve faiz başlangıcı incelenir. Bu kronoloji kurulmadan seçilen başvuru yolu usulden kayıp doğurabilir.
Tahkim mi, dava mı?
Sigorta Tahkim Komisyonu, şartları varsa sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar için özel bir çözüm yoludur. İlgili sigorta kuruluşuna önceden yazılı başvuru, kuruluşun tahkim üyeliği ve uyuşmazlığın başka bir mercie taşınmamış olması gibi koşullar baştan kontrol edilir.
Dava yolunda görevli ve yetkili mahkeme; tarafların sıfatına, sigorta türüne ve talebin dayanağına göre değişebilir. Bazı talepler aynı olaydan doğsa bile farklı muhatap ve yargılama yoluna sahip olabilir. Bu nedenle salt hız karşılaştırmasıyla karar verilmez.
- Ön başvuru şartı
- Tahkim üyeliği ve zorunlu sigorta istisnası
- Delilin dosya üzerinden incelenmeye elverişliliği
- İtiraz ve temyiz eşikleri
- Birden çok sorumluya yönelme ihtiyacı
Sigorta avukatı ücreti nasıl belirlenir?
Ücret; uyuşmazlığın türü, dosya hacmi, talep değeri, bilirkişi veya aktüer incelemesi ihtiyacı, başvuru ve yargılama aşamaları ile temsil kapsamına göre yazılı sözleşmeyle belirlenir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve Avukatlık Kanunu’ndaki sınırlar saklıdır.
Yalnızca yüzde veya yalnızca peşin ücret üzerinden genelleme yapmak doğru değildir. Masraf, vergi, karşı vekâlet ücreti, tahkim gideri ve tahsilatın nasıl bildirileceği sözleşmede açıkça görülmelidir.
Avukat seçerken hangi sorular sorulmalı?
Kişi veya büroların kendisini ‘en iyi’ olarak tanıtması yerine çalışma yönteminin şeffaflığına bakılmalıdır. Dosyanızı kimin inceleyeceğini, teknik eksperlik ile hukuki temsilin nasıl ayrıldığını, ücret ve masraf hesabını, tahsilatın hangi hesaba yapılacağını ve düzenli bilgilendirme yöntemini sorun.
Kaza veya hastane bilgilerinin izinsiz edinildiği, aracılara dosya başı pay verildiği ya da alacağın hemen devredilmesinin istendiği modellerde ayrıca dikkatli olunmalıdır.
BELGE HARİTASI
Dosyayı hazırlarken
Belge listesi genel başlangıç setidir. Gereksiz sağlık, kimlik veya finans verisini açık iletişim kanallarından göndermeyin.
- Poliçe, zeyilname ve bilgilendirme formu
- Hasar ihbarı ve başvuru ekleri
- Eksper, servis, sağlık veya aktüer raporları
- Ret, teklif ve ödeme yazıları
- Dekont, fatura ve gider belgeleri
- Tebligat ve önceki uyuşmazlık evrakı
DOSYA AKIŞI
Altı kontrollü adım
SIK SORULAN SORULAR
Dosya özelinde değişebilen noktalar
Sigorta avukatı tutmak zorunlu mudur?+
Genel olarak zorunlu değildir. Ancak teminat, süre, delil ve başvuru yolu teknik olduğundan dosya özelinde hukuki destek alınabilir.
Sigorta ödeme yaptıktan sonra ek talep mümkün mü?+
Ödemenin kapsamı, gerçek zarar, ibra belgesi ve süreler incelenmeden kesin yanıt verilemez. Bazı dosyalarda bakiye talep gündeme gelebilir.
Her sigorta uyuşmazlığı tahkime gider mi?+
Hayır. Sigorta türü, kuruluşun üyeliği, ön başvuru ve uyuşmazlığın başka bir mercie taşınıp taşınmadığı kontrol edilir.
Sigorta şirketinin ret yazısı yeterli gerekçe içermiyorsa ne yapılır?+
Ret gerekçesi, poliçe hükümleri ve sunulan belgeler karşılaştırılır; eksik açıklama veya değerlendirme varsa ek başvuru, tahkim ya da dava seçenekleri incelenir.
RESMÎ KAYNAKLAR
Kontrol edilen mevzuat ve kurum sayfaları
Parasal sınır, teminat ve usul bilgileri işlem tarihinde yeniden doğrulanmalıdır.